The Nomenklatura of Personnel in the Polish People's Republic (PRL)

Authors

DOI:

https://doi.org/10.34739/

Keywords:

communism, power, Polish United Workers' Party, cadre, nomenklatura

Abstract

Jednym z najważniejszych instrumentów sprawowania władzy przez partię komunistyczną w Polsce była nomenklatura kadr, która pozwalała kontrolować politykę kadrową PZPR i budować zaplecze społeczne dla komunistycznej władzy. Nomenklatura nieformalnie funkcjonowała od przejęcia władzy przez PPR w 1944 roku. W latach 1949-1989 miała wymiar normatywny ustanowiony przez PZPR. Obejmowała u schyłku okresu PRL blisko 280 tys. stanowisk w państwie, któ re wymagały
zatwierdzenia przez rządzącą partię. Tradycja komunistycznej nomenklatury kadr stała się niechcianym
dziedzictwem, któ re wpływa na życie społeczne i gospodarcze Polski doby obecnej.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Frybes M., Michel P., Po komunizmie. O mitach Polski współczesnej, Warszawa 1996.

Kostka W., Nomenklatura zinstytucjonalizowana elita polityczna Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, „Studia Politicae Universitatis Silesiensis” 2006, nr 2, s. 91-92.

Lewandowski J., Rodowód społeczny powojennej inteligencji polskiej (1944-1949), Szczecin 1991.

Magier D., System nomenklaturowy partii komunistycznej, [w:] Dzieje biurokracji na ziemiach polskich, Lublin–Siedlce 2010, t. 3.

Morawski Z., Prawne instrumenty segmentacji społeczeństwa w okresie transformacji systemowej (na przykładzie Polski lat 1989-1992), Wrocław 1994.

Paczkowski A., System nomenklatury kadr w Polsce (1950-1970),Warszawa 2000.

Palska H., Nowa inteligencja w Polsce Ludowej, Warszawa 1994.

Raina P., Kościół w PRL. Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945-1989, t. 2, Poznań 1995.

Tymiński M., Nomenklatura regionalna: działanie systemu na poziomie lokalnym (1950–1970), [w:] PZPR jako machina władzy, Warszawa 2012.

Władyka W., Rakowski M., „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 2009, t. 12, z. 1 (23), s. 240-241.

Wrona J, PZPR a partie satelickie, [w:] PZPR jako machina władzy, Warszawa 2012.

Wrona J., Polské politycké elity 1948-1989, [w:] Od. transformacji do transformacji. Polska i Czechosłowacja w latach 1947(1948)-1989, Praga 2001.

Żukowski M., Wybrane aspekty dotyczące PZPR w latach 1948-1990 (liczebność, skład społeczny, dewizowe składki członkowskie i nomenklatura kadr), „Komunizm: system – ludzie – dokumentacja Rocznik Naukowy” 2013, nr 2.

Downloads

Published

26.03.2026

Issue

Section

Studia

How to Cite

Wrona, J. (2026). The Nomenklatura of Personnel in the Polish People’s Republic (PRL). Tempus, 4. https://doi.org/10.34739/

Similar Articles

You may also start an advanced similarity search for this article.