https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/issue/feed Tempus 2023-11-14T09:46:59+00:00 Marcin Kruszyński marcin.kruszynski@uws.edu.pl Open Journal Systems <p><strong>ISSN: </strong>2956-8811</p> <p><strong>e-ISSN: </strong>2956-8803</p> <p><strong>DOI:</strong> 10.34739/tem</p> https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3504 Obrona przeciwlotnicza Wojska Polskiego w okresie międzywojennym 2023-11-14T06:38:39+00:00 Adam Radomyski a.radomyski@law.mil.pl <p>W artykule przedstawiono rozważania, któ re koncentrują się na organizacji obrony przeciwlotniczej w Polsce po zakoń czeniu pierwszej wojny światowej do momentu napaści Niemiec hitlerowskich, co miało miejsce 1 września, 1939 r. W pierwszej części artykułu zwrócono uwagę na doświadczenia w zakresie organizacji obrony przeciwlotniczej, które zdobyły państwa walczące na frontach pierwszej wojny światowej. W tej kwestii przyjęto tezę, że ten konflikt zbrojny był pierwszym poligonem doświadczalnym dla jednostek obrony przeciwlotniczej osłaniających walczące wojska i obiekty cywilne przed atakiem sterowców i samolotów bojowych. Zdobyte przez inne państwa doświadczenia w zakresie obrony przeciwlotniczej stanowiły podstawę do stworzenia pierwszych jednostek artylerii przeciwlotniczej w Polsce po 1918 r. W wyniku rozwoju polskiej myśli wojskowej oraz działań praktycznych wypracowano w Polsce zasady obrony przeciwlotniczej wojsk lądowych oraz taktykę użycia artylerii przeciwlotniczej w różnych rodzajach działań bojowych. Bazując na nakreślonej sytuacji problemowej przyjęto, że celem artykułu będzie: przedstawienie organizacji obrony przeciwlotniczej w Wojsku Polskim w okresie międzywojennym oraz scharakteryzowanie jej organizacji w odniesieniu do podstawowych rodzajów działań bojowych.</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3506 Kościół, „Solidarność” i Amerykanie. Kontakty duchowieństwa z ambasadą USA w Warszawie między sierpniem 1980 a grudniem 1981 r. 2023-11-14T07:17:03+00:00 Patryk Pleskot ppleskot@ur.edu.pl <p>W okresie „karnawału Solidarności” ambasada USA w Warszawie starała się zdobyć jak najwięcej informacji o tym, co się tak naprawdę dzieje w Polsce. Wobec początkowego braku rozwiniętych kontaktów w środowisku działaczy NSZZ, amerykańscy dyplomaci usiłowali kontaktować się z intelektualistami, ludźmi kultury, studentami, a także członkami PZPR. Do najważniejszych środowisk, z którymi nawiązywano relacje, zaliczało się duchowieństwo katolickie, głównie to hierarchicznie (ale nie tylko) oraz środowisko katolików świeckich (przede wszystkim KIK). W okresie 16 miesięcy legalnego funkcjonowania „Solidarności” Amerykanie wielokrotnie spotykali się z księżmi, próbując ich namówić na dłuższe rozmowy i szczere charakteryzowanie polskiej rzeczywistości. Ci często chętnie udzielali odpowiedzi, widząc w dyplomatach zachodnich nie tylko wdzięcznych słuchaczy, lecz także instrument realizowania własnych interesów politycznych. W artykule autor, na podstawie wybranych przykładów, w skrótowy sposób omawia te niejednoznaczne kontakty, których tłem i najważniejszym kontekstem pozostawała „Solidarność”.</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3507 Sowietyzacja Polski i Europy Środkowo-Wschodniej jako proces 2023-11-14T07:49:03+00:00 Marek Wierzbicki marek.wierzbicki@kul.pl <p>Ideologia marksistowska zakładała konieczność rozszerzania przyjętych patentów – hasło tzw. rewolucji światowej. W Związku Sowieckim, już po 1917 r., kwestię powyższą potraktowano poważnie. To, co nie powiodło się w 1920 r., rządzący Rosją bolszewicy zrealizowali po 1944 r., przy czym np. sami Polacy mieszkający w Sowietach siłę narzuconych praktyk doświadczyli już wcześniej. Tekst jest interdyscyplinarną analizą mechaniki implikowania wzorców komunistycznych generalnie w Europie Środkowej i Wschodniej. Wskazano na najważniejsze zjawiska polityczne, społeczne oraz gospodarcze.</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3508 Diagnoza użytkowania karabinków MSBS GROT w wojnie w Ukrainie w okresie roku jej trwania. Wybrane aspekty 2023-11-14T08:08:12+00:00 Marcin Sztobryn m.sztobryn@law.mil.pl <p>W okresie roku prowadzenia wojny w Ukrainie strona rosyjska poniosła nienotowane dotąd straty w potencjale ludzkim. Jest to olbrzymia liczba, świadcząca także o wykorzystaniu na skalę masową urządzeń i sprzętu wojskowego. W czasie trwania tej wojny strona ukraińska stosowała broń będącą na jej wyposażeniu oraz dostarczoną przez państwa sprzymierzone. Jednym z największych donatorów uzbrojenia stała się Polska. Strona ukraińska otrzymała z polskich zasobów modułowy karabinek MSBS GROT, którego całościowy proces konstruowania i wytwarzania przebiega w Fabryce Broni „Łucznik” w Radomiu. Dotychczas karabinek ten najczęściej wykorzystywały Wojska Obrony Terytorialnej, a w późniejszym czasie wojska operacyjne RP. Żołnierze jednomyślnie podkreślają, że to dobra, prosta i wygodna w obsłudze broń, a jej użytkowanie staje się wręcz intuicyjne. Praktyczne sprawdzenie karabinka w realnych działaniach zbrojnych w Ukrainie wpłynęło na zainteresowanie tym rodzajem broni.</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3509 Wacław Roman Wegnerowicz (1883-1950). Żołnierz, publicysta, dyplomata – przyczynek do biografii 2023-11-14T08:45:20+00:00 Anna Ambrochowicz-Gajownik annaambrochowicz@interia.pl <p>Artykuł traktuje o losach Wacława Romana Wegnerowicza i jego służbie ojczyźnie. Zapisał się na kartach historii jako żołnierz, publicysta, dyplomata. W swej wędrówce zawodowej przemierzył Europę, Bliski Wschód, a u kresu swego życia osiadł w Ameryce Północnej. Jego kariera zawodowa na różnych płaszczyznach była barwna oraz obfitująca w relacje z ważnymi i znaczącymi osobistościami. Praca w dyplomacji zajmowała jednak najwięcej miejsca w życiu Wegnerowicza. Skierowany do pracy w służbie konsularnej, piastował kolejno kierownicze stanowiska w konsulatach w Marsylii, Stambule i w Treście. Ostatnie lata życia spędził w Kanadzie, działając czynnie dla sprawy polskiej.</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3510 Co historykowi do katastrof? Wspomnienie Czarnobyla, 1986 2023-11-14T09:11:15+00:00 Marcin Kula j.m.kula@uw.edu.pl <p>-</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3513 IV Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Społeczeństwo w wojsku, wojsko w społeczeństwie w XIX i XX wieku. Relacje i procesy w ujęciu interdyscyplinarnym” (15-16 czerwca 2023 r., Dęblin) 2023-11-14T09:24:50+00:00 Paweł Orłowski p.orlowski@law.mil.pl <p>-</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3511 Korespondencja Jerzego Giedroycia z Zygmuntem Hauptem 2023-11-14T09:17:03+00:00 Ewelina Górka ewelina.gorka@mail.umcs.pl <p>-</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus https://czasopisma.uph.edu.pl/temp/article/view/3512 Alicja Urbanik-Kopeć, Matrymonium. O małżeństwie nieromantycznym, Wydawnictwo Czarne, Warszawa 2022 2023-11-14T09:20:25+00:00 ks. Radosław Chilimoniuk xchilimoniuk@gmail.com <p>-</p> 2023-11-14T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2023 Tempus