„Stosunki międzyludzkie” oraz warunki bytowe jako główne czynniki wpływające na dyscyplinę w Siłach Zbrojnych PRL w latach 80. XX w. Zarys zagadnienia
DOI:
https://doi.org/10.34739/Słowa kluczowe:
Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL), Siły Zbrojne PRL, Ludowe Wojsko Polskie (LWP), zasadnicza służba wojskowaAbstrakt
Artykuł jest próbą uchwycenia społecznego kontekstu odbywania służby wojskowej w jednostkach wojskowych Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL) w latach 80. XX w. Prezentuje zarys relacji pomiędzy żołnierzami służby zasadniczej a kadrą zawodową. Celem artykułu jest ukazanie dramatu młodych ludzi, którzy nie byli w stanie poradzić sobie psychicznie z ciężkimi warunkami odbywania służby zasadniczej w Ludowym Wojsku Polskim (LWP). Jednocześnie przedstawiam liczne nieprawidłowości oraz niedomagania, z jakimi borykało się kierownictwo wojskowe.
Pobrania
Bibliografia
Źródła archiwalne
Centralne Archiwum Wojskowe – Wojskowe Biuro Historyczne:
GZP WP: sygn. 344/92/27, 380/92/2150, 344/92/64, 380/92/1963.
NPW: sygn. 161/91/17, 161/91/20.
Akty prawne
Dz.U. 1967 nr 44, poz. 220, Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Literatura
Jarosz D., Doświadczenie społeczne służby wojskowej w ludowym Wojsku Polskim: Terra Incognita?, „Kwartalnik Historyczny” 2023, R. 130.
Jarosz D., Miernik G., Pobór, wcielenie „pruska dyscyplina”, dezercje. Wstęp do badań nad historią społeczną służby wojskowej w stalinowskiej Polsce (1950–1955), „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2018, XVI.
Jarosz D., Wybrane problemy codzienne żołnierzy służby zasadniczej i kadry zawodowej ludowego Wojska Polskiego w schyłkowym okresie PRL w świetle prac naukowych powstałych w Wojskowej Akademii Politycznej w latach 1980–1990 [w:] Społeczeństwo w wojsku, wojsko w społeczeństwie w XIX–XXI wieku, t. 2, red. T. Osiński, M. Kruszyński, P. Orłowski, Dęblin 2025.
Kajetanowicz J., Polskie wojska lądowe w latach 1945–1960. Skład bojowy, struktury organizacyjne, uzbrojenie, Toruń 2005.
Kałuża K., Baczność kocie! Czyli o tym jak to w wojsku bywało, Brzezia Łąka 2020.
Karski A., Polowanie na bażanty. Wspomnienia z podchorążówki, Pruszków 2015.
Komorowski K., Problemy badawcze Sił Zbrojnych RP-PRL [w:] Wojsko w Polsce „Ludowej”. Studia i materiały IPN, red. R. Klementowski, J. Nowosielska-Sobel, P. Piotrowski, G. Straucholda, Warszawa 2014.
Komorowski K., Refleksja metodologiczna do studiów nad LWP, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2011, nr 12(63)/1.
Kozerawski D., Wyższe szkolnictwo wojskowe w Polsce w latach 1947–1967, Warszawa 2005.
Książeczka wojskowa antologia wspomnień z lwp, Siedlce 1987 prac. zbiorowa.
Kuropieska J., Nieprzewidziane przygody, Kraków 1988.
Kuropieska J., Od października do marca, Warszawa 1994.
Kuropieska J., Wspomnienia z lat 1956–1968, cz. 2: Od października do marca w siłach zbrojnych, Warszawa 1994.
Kuropieska J., Z powrotem w służbie, Warszawa 1984.
Leszkowicz T., Spadkobiercy Mieszka, Kościuszki i Świerczewskiego. Ludowe Wojsko Polskie jako instytucja polityki pamięci historycznej, Warszawa 2022.
Majewski F., Byłem żołnierzem u komunistów, Warszawa 2005.
Nalepa E.J., Oficerowie armii radzieckiej w wojsku polskim 1943–1968, Warszawa 1995.
Palski Z., Informacja Wojska Polskiego 1943–1957, Warszawa 2016.
Pałka J., Polskie wojska operacyjne w Układzie Warszawskim, Warszawa 2022.
Pałka J., Żołnierze ludowego Wojska Polskiego. Historie mówione, Łódź 2018.
Pióro T., Armia ze skazą. W Wojsku Polskim 1945–1968 (wspomnienia i refleksje), Warszawa 1994.
Ruszar J.M., Czerwone pająki. Dziennik żołnierza LWP, red. nauk. K. Dworaczek, J. Jędrysiak, Warszawa 2017.
Stefaniak E., Byłem oficerem politycznym LWP, Toruń 2007.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Authors
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
