Od badań do rozwiązania: uzasadnienie stworzenia innowacyjnej aplikacjido nauki międzynarodowego prawa humanitarnego
DOI:
https://doi.org/10.34739/dsd.2026.01.10Słowa kluczowe:
międzynarodowe prawo humanitarne, mLearning, edukacja wojskowa, transformacja cyfrowa, grywalizacja, architektura oprogramowaniaAbstrakt
Pełnoskalowy konflikt zbrojny w Ukrainie stworzył bezprecedensowe i pilne zapotrzebowanie na wiedzę prawną wśród uczestników działań zbrojnych oraz ludności cywilnej. Zapewnienie, że pod-chorążowie, żołnierze zawodowi i pracownicy organizacji humanitarnych posiadają odpowiednią znajomość międzynarodowego prawa humanitarnego (MPH), jest nie tylko wymogiem akademickim lub etycznym, lecz także strategiczną koniecznością służącą zapobieganiu zbrodniom wojennym i ochronie godności człowieka w strefach konfliktów o wysokiej intensywności. Tradycyjne modele dydaktyczne, opierające się głównie na stabilnej infrastrukturze, nauczaniu stacjonarnym i stałym dostępie do Internetu, często okazują się nieskuteczne w realiach aktywnych działań bojowych oraz stanu wojennego. W artykule przedstawiono wspólną inicjatywę Narodowego Uniwersytetu Sił Powietrznych im. Iwana Kożeduba w Charkowie oraz Szwedzkiego Instytutu, mającą na celu zniwelowanie tej luki edukacyjnej poprzez opracowanie specja-listycznej aplikacji mobilnej. Głównym celem badań jest przedstawienie technicznych i dydaktycznych pod-staw platformy mLearning (mobilnego uczenia się), zaprojektowanej specjalnie do szkolenia z zakresu prawa w środowisku charakteryzującym się niestabilnym dostępem do sieci i wysokim obciążeniem poz-nawczym. Badania oparto na hipotezie, że modułowe rozwiązanie cyfrowe umożliwiające pracę w trybie offline, zintegrowane z interaktywnymi scenariuszami i elementami grywalizacji monitorującymi postępy, zapewni znacznie wyższy poziom zaangażowania i trwałości przyswajanej wiedzy niż istniejące zasoby wymagające stałego dostępu do Internetu. W celu weryfikacji tej hipotezy autorzy zastosowali wieloetapową metodologię obejmującą analizę porównawczą istniejących narzędzi cyfrowych z zakresu MPH (takich jak aplikacja MKCK oraz „War Has Rules” organizacji Geneva Call), audyt technicznych wymagań architektury oprogramowania dotyczących przechowywania danych offline z wykorzystaniem SQLite oraz analizę dydaktyczną zasad projektowania zorientowanego na użytkownika (human-focused design). Główne wyniki wskazują, że choć istnieją obszerne bazy danych prawa, często brakuje im interaktywnej logiki „trybu misji”, pozwalającej przełożyć abstrakcyjne normy traktatowe na decyzje podejmowane w działaniach opera-cyjnych. Proponowana aplikacja rozwiązuje ten problem dzięki zastosowaniu systemu DASHBOARD i lo-kalnego przechowywania danych, zapewniając dostęp do Konwencji Genewskich oraz odpowiednich in-strukcji wojskowych, takich jak Rozkaz Ministerstwa Obrony nr 164, nawet w trybie samolotowym lub na obszarach z ograniczoną łącznością telekomunikacyjną. W podsumowaniu wykazano, że przejście od stand-ardowych internetowych materiałów edukacyjnych do dedykowanego rozwiązania mobilnego jest niezbędne dla współczesnego kształcenia w sektorze bezpieczeństwa. Dzięki wykorzystaniu elementów grywalizacji, takich jak odznaki, punkty i zadania oparte na fabule, aplikacja przekształca bierne czytanie w aktywne rozwiązywanie problemów. Podejście to nie tylko wspiera rozwój zawodowy personelu wojskowego, lecz także stanowi istotne cyfrowe zabezpieczenie międzynarodowych mechanizmów wymiaru sprawiedliwości w czasie trwających działań zbrojnych.
Pobrania