The Old Intelligentsia at the Threshold of Communism –A Crisis of Ethos

Authors

DOI:

https://doi.org/10.34739/

Keywords:

inteligencja, etos, misja, system komunistyczny, granice kompromisu, Jerzy Borejsza, Polska Ludowa

Abstract

From a historical perspective, the author presents the functioning of the Polish intelligentsia up to the end of World War II, in order to depict against this backdrop the causes of the crisis of the intelligentsia's ethos during the early days of the communist system in Polish territories. The essay also provides exemplary portraits of those who acted as so-called recruiters on behalf of the new system,
as well as representatives of the former intelligentsia who, for various reasons, became more or less closely associated with the communists.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Berman J., Zagadnienie pracy partyjnej wśród inteligencji, „Nowe Drogi”, 1947, nr 2.

Chwalba A., Legiony Polskie 1914–1918, Kraków 2018.

Czubiński A., Polska i Polacy po II wojnie światowej (1945–1989), Poznań 1998.

Gomułka W., Inteligencja w nowej Polsce, „Głos Ludu” 1945, nr z 21. II.

Kisielewski S., Abecadło Kisiela, oprac. T. Wołek, Warszawa 1990.

Krasucki E., Międzynarodowy komunista. Jerzy Borejsza – biografia polityczna, Warszawa 2009.

Król M., Inteligencja, [w:] Węzły pamięci Niepodległej Polski, Kraków–Warszawa 2014.

Libelt K., O miłości ojczyzny, „Rok 1844 pod Względem Oświaty, Przemysłu i Wypadków Czasowych” 1844, nr 1.

Łepkowski T., Myśli o historii Polski i Polaków, „Zeszyty Historyczne” 1984, z. 68.

Malicki W., Inteligencja Wielkiego Księstwa Poznańskiego wobec zagrożenia bytu narodowego, „Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa” 2009, nr 1.

Palska H., Ideologia komunistyczna a problem inteligencji, [w:] Rzeczpospolita utracona. Następstwa nazizmu i komunizmu na ziemiach polskich, red. J. Eisler, K. Rokicki, Warszawa 2010.

Prokop J., Inteligencja, [w:] Wielka encyklopedia Polski, t. 1, Kraków 2004.

Skobelski R., Eugeniusz Kwiatkowski wobec polityki państwa na wybrzeżu morskim w latach 1945–1955, „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne” 2003, t. 5.

Trznadel J., Kolaboranci. Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939–1941, Komorów 1998.

Urbankowski B., Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, Warszawa 1998, t. 1–2.

Suleja W., Kosynierzy i strzelcy, Wrocław 1997.

Suleja W., Propagandowe treści powieści Juliusza Kadena–Bandrowskiego, „Dzieje Najnowsze” 1981, nr 3.

Szwagrzyk K., Prawnicy czasu bezprawia. Sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce 1944–1956, Kraków–Wrocław 2005.

Żarnowski J., Inteligencja jako warstwa społeczna w Polsce (od 1918 r. do współczesności), „Komunizm. System/Ludzie/Dokumentacja” 2018, nr 7.

Żarnowski J., Społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej 1918–1939, Warszawa 1973.

Downloads

Published

26.03.2026

Issue

Section

Studia

How to Cite

Suleja, W. (2026). The Old Intelligentsia at the Threshold of Communism –A Crisis of Ethos. Tempus, 4. https://doi.org/10.34739/

Similar Articles

You may also start an advanced similarity search for this article.