Migracje i bezpieczeństwo w Europie Środkowej. Reakcje Grupy Wyszehradzkiej na kryzysy uchodźcze w latach 2015 i 2022. Część I

Abstrakt

W ciągu ostatniej dekady środowisko bezpieczeństwa w Europie uległo radykalnej zmianie. Problem nielegalnej migracji stał się jednym z najpoważniejszych dla państw członkowskich UE. W tym kontekście cztery kraje Europy Środkowej – Polska, Węgry, Czechy i Słowacja – zajęły stanowisko odmienne od stanowiska Bruk-seli. Kategorycznie odrzuciły zasadę kwotową w rozmieszczaniu migrantów, a nawet wyraziły gotowość poniesienia sankcji za takie podejście. Ich stosunek do uchodźców z Ukrainy po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na ten kraj w 2022 roku jest zupełnie inny, a ten kontrast jest przedmiotem niniejszego artykułu. Podjęto w nim próbę analizy porównawczej polityki państw Grupy Wyszehradzkiej (V4) wobec migrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej z jednej strony, a wobec uchodźców z powodu wojny rosyjsko-ukraińskiej z drugiej. Wykorzystując oficjalne dokumenty Grupy Wyszehradzkiej, dane statystyczne, materiały prasowe oraz badania naukowe artykuł podkreśla specyfikę tych polityk w obu przypadkach i bada przyczyny różnic. Wnioski wskazują, że postawy państw V4 wobec migrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki w porównaniu z uchodźcami z Ukrainy są kształtowane przez postrzegany wpływ na ich bezpieczeństwo narodowe i szerzej bezpieczeństwo europejskie.