Somatic sympathy jako podstawa uniwersalnej etyki. Perspektywa Critical Human-Animal and Media Studies (CHAMS)
DOI:
https://doi.org/10.34739/Słowa kluczowe:
somatic sympathy, Krytyczne Studia nad relacją Człowiek-Zwierzęta w Mediach , CHARMS, studia nad mediami, zwierzęta, paradygmat antropocentrycznyAbstrakt
Badania nad mediami do tej pory poświęcały niewiele miejsca krytycznej refleksji nad relacją człowieka z innymi istotami żywymi – dotyczy to również cierpienia zadawanego zwierzętom. Stan badań w tym obszarze odzwierciedla społeczno-kulturowy stosunek do zwierząt, oparty na skrajnie antropocentrycznych uzasadnieniach. Taki sposób ujęcia tematu wpływa na przekaz medialny, utrwala antropocentryczne podejście do kwestii relacji człowiek–zwierzę, co z kolei jeszcze wyraźniej konstytuuje praktyki społeczne i idee dotyczące zwierząt, ich statusu i sensu ich cierpienia. Celem niniejszego artykułu jest odniesienie się do subdyscypliny Krytycznych Studió w nad relacją Człowiek –Zwierzęta w Mediach (CHAMS) poprzez zastosowanie kategorii somatic sympathy Ralpha R. Acampory, zarówno w odniesieniu do metody badań nad relacjami człowieka z innymi bytami o żywych ciałach i mediach, jak i w celu większego zaangażowania mediów i społeczności dziennikarskiej w prezentację i promocję postaw ludzkich, które przełamują paradygmat antropocentryczny wobec innych istot ożywionych i nieożywionych.
Pobrania
Bibliografia
Acampora, R.R., Corporal Compassion: Animal Ethics and Philosophy of Body. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 2006.
Acampora R.R., O cielesnym współodczuwaniu, tłum. D. Chabrajska, „Ethos” 2013, t. 26, nr 2, s. 133-155.
Acampora, R.R., Toward a Properly Post-Humanist Ethos of Somatic Sympathy, in: G.R. Smulewicz-Zucker (red.), Strangers to Nature. Animal Lives and Human Ethics, Lanham–Boulder–New York–Toronto–Plymouth, UK: Lexington Books 2012, s. 235–247.
Almiron N., Cole M., Freeman C. P., Critical Animal and Media Studies: Expanding the Understanding of Oppression in Communication Research, „European Journal of Communication” 2018, Vol. 33, Iss. 4, s. 367-380.
Baratay É., Le Christianisme et l'animal: une histoire difficile, „Ecozona” 2011, Vol. 2, Iss. 2, s. 110-117.
Bołoz W., Bioetyka. Jej historia i sposoby ujmowania, „Studia Ecologicae at Bioethicae” 2003, t. 1, s. 161-175.
Critical Animal and Media Studies: Communication for Nonhuman Animal Advocacy, ed. by N. Almiron, M. Cole, C. P. Freeman, New York 2016.
Daniłowicz W., Teoria etyczna J. Benthama a dereifikacja i prawa zwierząt, „Studia Prawnicze” 2020, nr 1, s. 7-27.
Dobzhansky T., Evolution at Work. The Pressing Problems Today Center on the Mechanisms of Evolution and the Biological Uniqueness of Man, „Science” 1958, Nr 127, s. 1091-1098.
Donnelley S., Animals, Science, and Ethics, „The Hastings Center Report” 1990, Vol. 20, Iss. 3, s. 1-32.
Drożdż M., Pytania o jakość etyki mediów [w:] Etyka mediów. Utopia czy powinność, red. M. Drożdż, K. Drąg, Tarnów 2018, s. 17-33.
Dzwonkowska D., Wprowadzenie do etyki środowiskowej, Warszawa 2022.
Fergusson D., God, Christ, and Animals, „Zygon” 2014, Vol. 49, Iss. 3, s. 729-746.
Franciszek, Encyklika Laudato si΄. W trosce o wspólny dom, Kraków 2015.
Fuchs C., Foundations of Critical Media and Information Studies, London 2011.
Grzesica J., Ochrona naturalnego środowiska człowieka – problem teologiczno-moralny, Katowice 1983.
Hodalska M., Animal Studies jako terytorium badawcze w polskim medioznawstwie. Obrazy zwierząt w mediach podczas kataklizmów, „Zeszyty Prasoznawcze” 2024, t. 67, nr 3, s. 31-43.
Kalinowski D., Szmyja S., Słowo otwarcia [w:] Ekologia w dyskursie. Wokół Animal Studies, Słupsk 2022, s. 5-8.
Kim U.-H., Refleksja teologiczna na temat relacji między człowiekiem a zwierzętami i chrześcijańska etyka zwierząt, „Korean Journal of Theology” 2021, Vol. 53, Iss. 5, s. 97-121.
Korczyński J., Zwierzęta i teologia: Problem antropocentryzmu w chrześcijaństwie, Toruń 2017.
Linné T., Pedersen H., With Care for Cows and a Love for Milk: Affect and Performance in Swedish Dairy Industry Marketing Strategies [w:] Meat Culture, ed. by A. Potts, Leiden 2016, s. 109-128.
Linzey A., Animal Gospel, Louisville 1999.
Linzey A., Animal Theology, Urbana–Chicago 1995.
Linzey A., Teologia zwierząt, tłum. W. Kostrzewski, Kraków 2010.
Linzey A., Why Animals Suffering Matters. Philosophy, Theology, and Practical Ethics, Oxford 2009.
Łyko S., Zwierzęta w nauczaniu Kościoła katolickiego, Kraków 2018.
Macintyre A., Zależne zwierzęta rozumne. Dlaczego ludzie potrzebują cnót?, Łódź 2021.
Marx W., Towards a Phenomenological Ethics: Ethos and Life-World, tłum. S. Heyvaert, Albany 1992.
McQuail D., MacQuail’s Mass Communication Theory, 6th ed., London 2010.
Mitchell J., Media Violence and Christian Ethics. New Studies in Christian Ethics, Cambridge 2007.
Murad A. T., Sampaio Procópio M. T. B., A condição zwierzę: Breve reflexão teológica, „Revista de Estudos Teológicos” 2016, Vol. 31, Iss. 3, s. 507-524.
Newman J. H., Parochial and Plain Sermons VII, Sermon 10. The Crucifixion, https://catholiclibrary.org/library/view?docId=/ContemporaryEN/XCT.094.html;chunk.id=00000347, [dostęp: 07.12.2024].
Ng E., No Grand Pronouncements Here...: Reflections on Cancel Culture and Digital Media Participation, „Television & New Media” 2020, Vol. 21, Iss. 6, s. 621-627.
Obsulewicz-Niewińska B., Pastwa R.J., Sympathy in the Works of Maria Konopnicka – a Category Originating in the Gospel or an Example of a Secularised Attitude to Social Relations, „Perspektywy Kultury” 2022, t. 39, nr 4, s. 261-282.
Parker J., With New Eyes: The Animal Rights Movement And Religion, „Perspectives in Biology and Medicine” 1993, Vol. 3, s. 338-346.
Pastwa R., Bioetyka. W imię postępu i przetrwania, Kęty 2015.
Pastwa R. J., Ekologia w komunikowaniu religijnym, Lublin 2020.
Persson I., Savulescu J., Unfit for the Future: The Need for Moral Enhancement, Oxford 2012.
Potter V. R., Bioethics: Bridge to the Future, Englewood Cliffs, NJ 1971.
Potter V. R., Bioethics. The Science of Survival, „Perspectives in Biology and Medicine” 1970, Vol. 14, Nr 1, s. 120-153.
Problematyka zwierząt w polskich mediach Raport medialny. X 2017 – X 2018, https://psmm.pl/wp-content/uploads/2021/01/problematyka-zwierzat-w-polskich-mediach-raport-medialny-19122018.pdf, [dostęp: 07.12.2024].
Ramiz G., Standardy traktowania zwierząt w kontekście ich odejścia [w:] Zwierzę – Język – Emocje. Dyskursy i narracje, red. M. Kubisz, J. Tymieniecka-Suchanek, Katowice 2020, s. 117-127.
Reich W. T., The „Wider View”: André Hellegers’s Passionate, Integrating Intellect and The Creation of Bioethics, „Kennedy Institute of Ethics Journal” 1999, Vol. 9, Iss. 1, s. 25-51.
Reich W. T., The Word „Bioethics”: Its Birth and the Legacies of those Who Shaped It, „Kennedy Institute of Ethics Journal” 1994, Iss. 4, s. 319-335.
Creation of Bioethics, „Kennedy Institute of Ethics Journal” 1999, Vol. 9, Iss. 1, s. 25-51.
Singer P., Animal Liberation, New York 1975.
Singer P., Etyka praktyczna, tłum. A. Sagan, Warszawa 2003.
Strømmen H. M., Encounters with Animals in Literature and Theology, „Literature and Theology” 2017, Vol. 31, Iss. 4, s. 383-390.
Ślipko T., Etyka wobec świata zwierząt [w:] Zarys etyki szczegółowej, Kraków 2005.
Taylor P.W., The Ethics of Respect for Nature [w:] Earth Ethics. Introductory Readings on Animal Rights and Environmental Ethics, ed. J.P. Sterba, 2nd ed., Upper Saddle River, NJ 2000, s. 95-108.
Turner J., Reckoning with the Beast: Animals, Pain and Humanity in the Victorian Mind, Baltimore and London 2000.
Twardowski M., Relacja człowiek-zwierzę w paradygmacie biocentrycznym [w:] Zwierzę – Język – Emocje. Dyskursy i narracje, red. M. Kubisz, J. Tymieniecka-Suchanek, Katowice 2020, s. 25-32.
Watson R.A., A Critique of Anti-Anthropocentric Biocentrism, „Environmental Ethics” 1983, Vol. 5, Iss. 3, s. 245-256.
De Waal F., Wiek empatii. Jak natura uczy nas życzliwości, tłum. Ł. Lamża, Kraków 2021.
White L., The Historical Roots of Our Ecologic Crisis, „Science” 1967, nr 155, s. 1203-1207.
Zagórska K., Pandemiczne antidotum – zwierzęta w tekstach kultury i przekazach medialnych (na przykładzie ankietowych) [w:] Recepcja mediów, t. 8: Wnioski z badań – lata 2020-2021, red. A. Granat, Lublin 2022, s. 9-28.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Authors
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
