Angielskie i polskie nazwy rzadkich chorób zakaźnych w bazie Orphanet
DOI:
https://doi.org/10.34739/Słowa kluczowe:
terminologia medyczna, choroby rzadkie, eponimy medyczne, OrphanetAbstrakt
W artykule przedstawiono analizę językową polskich i angielskich nazw rzadkich chorób zakaźnych opublikowanych w bazie danych Orphanet. Badanie oparto na korpusie 227 terminów z kategorii „Rzadkie choroby zakaźne” ORPHA: 68416. Analiza jakościowa obejmowała klasyfikację nazw według mechanizmów ich tworzenia oraz identyfikację internacjonalizmów, eponimów i toponimów. W części jakościowej zbadano strategie translacji stosowane w polskiej wersji bazy danych Orphanet, w tym adaptację składniową, modulację i redukcję komponentów semantycznych. Oceniono również zgodność terminów z zasadami nazewnictwa rekomendowanymi w literaturze specjalistycznej.
Pobrania
Bibliografia
uława M. (2016): Nazwy chorób epidemicznych w przeklęciach gwarowych, „LingVaria”, 11(22), s. 249–264. DOI: 10.12797/LV.11.2016.22.16.
Chrzanowska K., Madej-Pilarczyk A. (n.d.): Orphanet, http://chorobyrzadkie.gov.pl/cho-roby-rzadkie/orphanet (dostęp: 12 XI 2025).
Fukuda K., Wang R., Vallat B. (2015): Naming diseases: first do no harm, „Science”, 348(6235), s. 643. DOI: https://doi.org/10.1126/science.348.6235.643.
Fung K.W., Richesson R., Bodenreider O. (2014): Coverage of rare disease names in stand-ard terminologies and implications for patients, providers, and research, „AMIA. Annual Symposium proceedings”, s. 564–572.
Haendel M., Vasilevsky N., Unni D. et al. (2020): How many rare diseases are there?, „Nature reviews. Drug discovery”, 19(2), s. 77–78. DOI: https://doi.org/10.1038/d41573-019-00180-y/.
MeSHPol (2025): Medical Subject Headings 2025. Wersja polsko-angielska, https:// mesh.cm-uj.krakow.pl (dostęp: 12 XI 2025).
Nieradko-Iwanicka B. (2020): National eponyms in medicine, „Reumatologia”, 58(1), s. 56–57. DOI: https://doi.org/10.5114/reum.2020.93175.
Orphanet (2017): Dokument proceduralny: Nomenklatura chorób rzadkich w języku polskim, www.orpha.net/orphac om/cahiers/docs/PL/Disease_naming_rules_in_Polish.pdf (dostęp: 12 XI 2025).
Pilarz Ł.B., Bajor G., Bulska W. (2013): Czy na pewno nadszedł czas pisać epitafium dla eponimów w anatomii i naukach klinicznych?, „Annales Academiae Medicae Silesiensis”, 67(5), s. 337–343.
Wang C.M., Whiting A.H., Rath A. et al. (2024): Operational description of rare diseases: a reference to improve the recognition and visibility of rare diseases, „Orphanet Journal of Rare Diseases”, 19, s. 334. DOI: https://doi.org/10.1186/s13023-024-03322-7.
WHO. (2015): World Health Organization best practices for the naming of new human infectious diseases, https://www.who.int/publications/i/item/WHO-HSE-FOS-15.1 (dostęp: 5 XI 2025).
Witaszek-Samborska M. (2006): Eponimy wśród neologizmów współczesnej polszczyzny, „Białostockie Archiwum Językowe”, 6, s. 163–172.
Wu Z.H. (2020): Introductory Chapter: Advances in the Diagnosis and Management of Rare Diseases, w: Rare Diseases, red. W.H. Zhan, London, s. 3–8.
Yale S.H., Tekiner H., Yale E.S. (2020): Redefining terminology for medical eponyms. Letter to the Editor, „Reumatologia”, 58 (3), s. 187–188. DOI: https://doi.org/10.5114/reum. 2020.96548.
Zieliński K.W., Zalewska-Jura H. (2004): Słownik pochodzenia nazw i określeń medycznych Antyczne i nowożytne dzieje chorób w ich nazwach ukryte, Bielsko-Biała.
Zoch M., Gierschner C., Weidner J. et al. (2025): ORPHAcode, ICD‑10, SNOMED and Co.: Evaluation of terminology mappings in the field of rare diseases, „Health and Technology”, 15, s. 611–622. DOI: https://doi.org/10.1007/s12553-025-00980-w.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Conversatoria Linguistica
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
