Fleksyjność z perspektywy ogólnojęzykoznawczej – kilka uwag
DOI:
https://doi.org/10.34739/Słowa kluczowe:
inflection, inflecting languages, fusion, agglutination, paradigmatic approachAbstrakt
Fleksja jest cechą wyróżnianą praktycznie od początku filozoficznej i filologicznej refleksji nad językiem w europejskiej tradycji opisu lingwistycznego i przedjęzykowego. Zjawiska fleksyjne, zazwyczaj postrzegane przez użytkowników języków fleksyjnych w kategoriach poprawności form wyrazowych jednostek słownikowych w wypowiedziach, można zidentyfikować jako przejaw paradygmatycznej organizacji walorów leksykalnych języka. Formalizacja cech fleksyjnych może być zatem opisana, z naiwnej, choć użytecznej poznawczo perspektywy, jako przejaw głębszych reguł dotyczących materii języka, zachowanych i istotnych w jego strukturze. Artykuł wskazuje na pewne właściwości i wewnętrzne relacje fleksji. Mogą one, z różnych powodów, nie być równie oczywiste dla użytkowników języków o cechach infleksyjnych i nieinfleksyjnych. Co więcej, właściwości te, dotyczące zasadniczo trzech obszarów: morfologii, semantyki i składni, są postrzegane odmiennie w odniesieniu do cech własnego kodu językowego oraz w porównaniu z innymi kodami, zupełnie niezależnie od specyficznych właściwości, które hipotetycznie mogłyby umożliwić potwierdzenie lub zaprzeczenie trafności ich opisu w terminach fleksyjnych.
Pobrania
Bibliografia
Anderson J.M. (2006): Modern Grammars of Case, Oxford.
Bańczerowski J., Pogonowski J., Zgółka T. (1982): Wstęp do językoznawstwa, Poznań.
Bloch B. (1970): Bernard Bloch on Japanese, red. R.A. Miller, New Haven.
Bloomfield, L. (1933): Language, London.
Butt M. (2006): Theories of Case, Cambridge.
Buttler D. (1984): Słownik polskich form homonimicznych, Wrocław–Warszawa.
Comrie B. (1986): On Delimiting Cases, w: Case in Slavic, red. R.B. Brecht, J.S. Levine, Ohio, s. 86–106.
Dyszak A.S. (2007): Mały słownik rzeczowników osobliwych (o nietypowej odmianie), Warszawa.
Dyszak A.S. (2007a): Mały słownik czasowników osobliwych (o nietypowej odmianie), Warszawa.
Greenberg J.H. (1954): A quantitive approach to the morphological typology of language, w: Method and Perspective in Anthropology: Papers in Honor of Wilson D. Wallis, red. R.W. Spencer, Minneapolis, s. 192–220.
Hasegawa Y. (2018): Introduction, w: The Cambridge Handbook of Japanese Linguistics, red. Y. Hasegawa, Cambridge–New York, s. 2–14.
Hockett C.F. (1958): Course in Modern Linguistics, New York.
Humboldt W. (1988): On Language, przeł. P. Heath, Cambridge.
Huszcza R., Ikushima M., Majewski J. (1998): Gramatyka japońska, t. 1, Warszawa.
Huszcza R., Majewski J., Ikushima M., Pietrow J. (2003): Gramatyka japońska, t. 2, Kraków.
Jodłowski S. (1971): Studia nad częściami mowy, Warszawa.
Kageyama T. (2020): Morphology in Japonic Languages, w: Oxford Encyclopedia of Linguistics (online). DOI: https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199384655.013.538.
Krzyżanowski P. (2013): Właściwości gramatyczne rzeczowników nieodmiennych, Lublin.
Kuryłowicz J. (1987): Studia językoznawcze, Warszawa.
Lyons J. (1977): Semantics, t. 2, Cambridge.
Martin S.A. (1975): A Reference Grammar of Japanese, New Haven–London.
Mędak S. (2011): Słownik odmiany rzeczowników polskich, Kraków.
Miller R.A. (1967): The Japanese Language, Chicago–London.
Nagórko A. (1998): Zarys gramatyki polskiej (ze słowotwórstwem), Warszawa.
Okazaki T., Piątos Z.J. (1971): Zarys gramatyki języka japońskiego, Warszawa.
Pike K.L. (1967): Language in Relation to a Unified Theory of the Structure of Human Behavior, Hague.
Polański K. (1999): Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław.
Saloni Z. (2001): Czasownik polski, Warszawa.
Sapir E. (1921): The Language, New York.
Shibatani M. (1990): The Languages of Japan, Cambridge.
Tsujimura N. (1996): An Introduction to Japanese Linguistics, Cambridge–Oxford.
Wikipedia (2024): Bound and free morphemes (hasło), https://en.wikipedia.org/wiki/ Bound_and_free_morphemes (dostęp: 11 XI 2024).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Conversatoria Linguistica
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
