ETAT A SAMOZATRUDNIENIE – STUDIUM PORÓWNAWCZE OBCIĄŻEŃ PUBLICZNOPRAWNYCH W LATACH 2025-2026
DOI:
https://doi.org/10.34739/maj.2026.05.02Słowa kluczowe:
koszt pracy, umowa o pracę, jednoosobowa działalność gospodarcza, obciążenia publicznoprawneAbstrakt
Artykuł przedstawia porównanie obciążeń publicznoprawnych ponoszonych przez osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę oraz osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), które ukończyły 26. rok życia. Analizie poddano różnice w wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a także w odniesieniu do JDG obciążenia podatkowe wynikające z różnych form opodatkowania dostępnych dla przedsiębiorców. Celem artykułu była ocena, jak kształtuje się faktyczny koszt pracy przy założeniu wynagrodzenia 10 000 zł brutto oraz ile środków pozostaje do dyspozycji pracownika i przedsiębiorcy po odprowadzeniu ustawowych zobowiązań. Ocena została przeprowadzona na podstawie przepisów obowiązujących w 2025 i 2026 roku, z uwzględ-nieniem aktualnych na te lata stawek składek i podatków właściwych dla obu form aktywności zawodowej. Przeprowadzone wnio-skowanie pozwoliło na pozytywną weryfikację hipotezy badawczej, która zakładała, że prowadzenie jednoosobowej działalności go-spodarczej jest finansowo korzystniejszą formą uzyskiwania dochodu niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
Pobrania
Bibliografia
Balicka-Sawiak, E. (2025). Kobiety założyły w 2024 r. ponad 103 tys. jednoosobowych firm. pie.net.pl/kobiety-zalozyly-w-2024-r-ponad-103-tys-jednoosobowych-firm-38-proc-wszystkich-zalozonych-w-tym-roku-jdg (dostęp: 15.06.2026).
Bank Danych Lokalnych (2026). Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą według sekcji PKD 2007. bdl.stat.gov.pl/ bdl/dane/podgrup/tablica.
Będziejewska-Michalska, M. (2021). Zajęcie zarobkowe poza służbą – rzecz nieoczywista. Gazeta Policyjna 3. gazeta.poli-cja.pl/997/archiwum-1/2021/numer-3-032021/200834,Zajecie-zarobkowe-poza-sluzba-rzecz-nieoczywista.html (dostęp: 15.06.2026).
Brzychcy, K. (2014). Regionalny rynek pracy – relacje ekonomiczne, organizacyjne i społeczne. Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu.
Garbiec, R. (2022). Ubezpieczenia w teorii i praktyce. Cz. 1. System ubezpieczeń społecznych. Częstochowa: Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej.
Główny Urząd Statystyczny (2024). Działalność przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2024 stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/przedsiebiorstwa-niefinansowe/dzialalnosc-przedsiebiorstw-o-liczbie-pracujacych-do-9-osob-w-2024-r-%2C1%2C14.html (dostęp: 15.06.2026).
Monika Niedziółka Amelia M. Obłoza, Agnieszka Lubaszka:
ETAT A SAMOZATRUDNIENIE – STUDIUM PORÓWNAWCZE OBCIĄŻEŃ PUBLICZNOPRAWNYCH W LATACH 2025-2026
24
Jankowska, W. (2025). Odpowiedzialność za długi w JDG i sp. z o.o. kancelariacwk.pl/odpowiedzialnosc-za-dlugi-w-jdg-i-sp-z-o-o/ (dostęp: 15:06.2026).
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (2025). Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-panstwowej-inspekcji-pracy-oraz-niektorych-innych-ustaw (dostęp: 15:06.2026).
Kodeks cywilny. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93.
Kodeks pracy. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141.
Kto musi płacić VAT (2026). www.biznes.gov.pl/pl/portal/00246 (dostęp: 15:06.2026).
Lesner, D. (2025). Umowa o pracę i umowy cywilnoprawne, czyli między stabilizacją a elastycznością. www.prawo.pl/ka-dry/umowa-o-prace-a-umowy-cywilnoprawne-czym-sie-roznia,513992.html (dostęp: 15:06.2026).
Milewski, R. (red.) (2003). Podstawy ekonomii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Papaj, E. (2016). Koszty pracy we współczesnych przedsiębiorstwach. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 305, 94-108.
Rebiznes (2025). GUS: 82,4% nowych firm to jednoosobowe działalności gospodarcze. www.rebiznes.pl/artykul/gus-2025-jed-noosobowe-dzialalnosci-gospodarcze (dostęp: 15:06.2026).
Spoz, A. (2017). Koszty pracy – spojrzenie na problematykę z mikro- i makro perspektywy. Roczniki Ekonomii i Zarządzania 9(45), 1, 41-55. http://dx.doi.org/10.18290/reiz.2017.9(45).
Tokarczyk, K. (2025). Składki odprowadzane od wynagrodzenia przez pracodawcę i pracownika w 2025 r. poradnikprzedsie-biorcy.pl/-skladki-odprowadzane-od-wynagrodzenia (dostęp: 15:06.2026).
Umowa o pracę czy B2B, czyli własna działalność gospodarcza? (b.d.). Katowice: Stowarzyszenie Dogma, 1-8.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Management and Administration Journal
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
