Full-time employment and self-employment – a comparative study of public law burdens in 2025-2026
DOI:
https://doi.org/10.34739/maj.2026.05.02Keywords:
labor costs, employment contract, sole proprietorship, public law liabilitiesAbstract
This article compares the public law burdens borne by individuals employed under an employment contract and those running a sole proprietorship (SME) over the age of 26. The article analyzes the differences in social security and health insurance contributions, as well as the tax burdens resulting from various taxation methods available to entrepreneurs, relative to SMEs. The aim of the article was to assess the actual cost of labor based on a gross salary of PLN 10,000 and the funds remaining at the disposal of both employees and entrepreneurs after paying statutory dues. The assessment was conducted based on the regulations in force in 2025 and 2026, taking into account the current contribution and tax rates applicable to both forms of professional activity. The analysis supported the positive verification of the research hypothesis, which assumed that running a sole proprietorship is a more financially advantageous form of income for entrepreneurs than employment under an employment contract.
Downloads
References
Balicka-Sawiak, E. (2025). Kobiety założyły w 2024 r. ponad 103 tys. jednoosobowych firm. pie.net.pl/kobiety-zalozyly-w-2024-r-ponad-103-tys-jednoosobowych-firm-38-proc-wszystkich-zalozonych-w-tym-roku-jdg (dostęp: 15.06.2026).
Bank Danych Lokalnych (2026). Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą według sekcji PKD 2007. bdl.stat.gov.pl/ bdl/dane/podgrup/tablica.
Będziejewska-Michalska, M. (2021). Zajęcie zarobkowe poza służbą – rzecz nieoczywista. Gazeta Policyjna 3. gazeta.poli-cja.pl/997/archiwum-1/2021/numer-3-032021/200834,Zajecie-zarobkowe-poza-sluzba-rzecz-nieoczywista.html (dostęp: 15.06.2026).
Brzychcy, K. (2014). Regionalny rynek pracy – relacje ekonomiczne, organizacyjne i społeczne. Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu.
Garbiec, R. (2022). Ubezpieczenia w teorii i praktyce. Cz. 1. System ubezpieczeń społecznych. Częstochowa: Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej.
Główny Urząd Statystyczny (2024). Działalność przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2024 stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/przedsiebiorstwa-niefinansowe/dzialalnosc-przedsiebiorstw-o-liczbie-pracujacych-do-9-osob-w-2024-r-%2C1%2C14.html (dostęp: 15.06.2026).
Monika Niedziółka Amelia M. Obłoza, Agnieszka Lubaszka:
ETAT A SAMOZATRUDNIENIE – STUDIUM PORÓWNAWCZE OBCIĄŻEŃ PUBLICZNOPRAWNYCH W LATACH 2025-2026
24
Jankowska, W. (2025). Odpowiedzialność za długi w JDG i sp. z o.o. kancelariacwk.pl/odpowiedzialnosc-za-dlugi-w-jdg-i-sp-z-o-o/ (dostęp: 15:06.2026).
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (2025). Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-panstwowej-inspekcji-pracy-oraz-niektorych-innych-ustaw (dostęp: 15:06.2026).
Kodeks cywilny. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93.
Kodeks pracy. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141.
Kto musi płacić VAT (2026). www.biznes.gov.pl/pl/portal/00246 (dostęp: 15:06.2026).
Lesner, D. (2025). Umowa o pracę i umowy cywilnoprawne, czyli między stabilizacją a elastycznością. www.prawo.pl/ka-dry/umowa-o-prace-a-umowy-cywilnoprawne-czym-sie-roznia,513992.html (dostęp: 15:06.2026).
Milewski, R. (red.) (2003). Podstawy ekonomii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Papaj, E. (2016). Koszty pracy we współczesnych przedsiębiorstwach. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 305, 94-108.
Rebiznes (2025). GUS: 82,4% nowych firm to jednoosobowe działalności gospodarcze. www.rebiznes.pl/artykul/gus-2025-jed-noosobowe-dzialalnosci-gospodarcze (dostęp: 15:06.2026).
Spoz, A. (2017). Koszty pracy – spojrzenie na problematykę z mikro- i makro perspektywy. Roczniki Ekonomii i Zarządzania 9(45), 1, 41-55. http://dx.doi.org/10.18290/reiz.2017.9(45).
Tokarczyk, K. (2025). Składki odprowadzane od wynagrodzenia przez pracodawcę i pracownika w 2025 r. poradnikprzedsie-biorcy.pl/-skladki-odprowadzane-od-wynagrodzenia (dostęp: 15:06.2026).
Umowa o pracę czy B2B, czyli własna działalność gospodarcza? (b.d.). Katowice: Stowarzyszenie Dogma, 1-8.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Management and Administration Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
