Obraz wojny we współczesnej polszczyźnie w świetle danych ankietowych
DOI:
https://doi.org/10.34739/Słowa kluczowe:
wojna, ankieta słownika aksjologicznego (ASA), cechy deskryptorów, aspektyAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników badania ankietowego dotyczącego pojęcia WOJNY. Badanie przeprowadzono na przełomie 2023 i 2024 roku – prawie dwa lata po wybuchu wojny na Ukrainie – wśród młodego pokolenia Polaków. Kwestionariusz opracowano zgodnie z założeniami lubelskich etnolingwistów, zawartymi w raporcie z badań empirycznych pt. Język – wartości – polityka (red. Jerzy Bartmiński, 2006). W toku analizy materiału ankietowego zidentyfikowano dziewięć aspektów charakteryzujących pojęcie WOJNY we współczesnej polszczyźnie: militarny, społeczny, psychospołeczny, psychologiczny, ideologiczny, egzystencjalny, polityczny, etyczny i kulturowy (uporządkowane w kolejności rangowej). WOJNĘ definiuje się jako konflikt zbrojny, którego celem jest (najczęściej) okupacja/podbój terytorium, który pociąga za sobą śmierć i cierpienie (niewinnych) ludzi, obejmuje również (masowe) zabójstwa (mordowanie ludzi), okrucieństwo i bezprawie, a także powoduje strach, niepewność i brak poczucia bezpieczeństwa.
Pobrania
Bibliografia
Balcerowicz B. (2013): O pokoju. O wojnie. Między esejem a traktatem, Warszawa.
Bartmiński J. (2006): Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce, w: Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, red. idem, Lublin, s. 8‒35.
Bartmiński J. (red.) (2006): Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, Lublin.
Bartmiński J., Niebrzegowska S. (1998): Profile a podmiotowa interpretacja świata, w: Profilowanie w języku i w tekście, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin, s. 211–224.
Brzozowska M. (2006): O przebiegu badań nad zmianami w rozumieniu nazw wartości w latach 1990‒2000, w: Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 36‒43.
Fleischer M. (2002): Konstrukcja rzeczywistości, Wrocław.
Fleischer M. (2003): Stabilność polskiej symboliki kolektywnej, w: Język w kręgu wartości. Studia semantyczne, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 107‒143.
Grzeszczak M. (2024): Krieg in der Ukraine – eine ethnolinguistische Analyse des Pressediskurses in Polen am Beispiel der linksliberalen Zeitung Krytyka Polityczna und der rechtskonservativen Gazeta Polska Codziennie, w: Schlagwörter und argumentative Topoi im europäischen Diskurs über den Krieg in der Ukraine. Eine semantisch-kognitive Analyse, red. M. Szulc-Brzozowska, B. Rodziewicz, Leck, s. 69‒94.
Kohn G.Ch. ([1986] 1998): Encyklopedia wojen. Konflikty zbrojne na skalę światową, wojny domowe, bunty, wyprawy militarne, podboje, wojny lokalne, rewolucje, powstania, incydenty zbrojne. 1700 haseł poświęconych wojnom, które rozegrały się od roku 2000 p.n.e. po czasy współczesne, przeł. P. Amsterdamski, Warszawa.
Kuszak K. (2020): Językowy obraz wojny według uczniów klas IV‒VII szkoły podstawowej, „Studia Edukacyjne”, 56, s. 39‒56, https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/ar-ticle/view/24989 (dostęp: 17 XI 2024).
Lappo I. (2006): Pokój, w: Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 93‒98.
Niebrzegowska-Bartmińska S. (2017): Jakie dane są relewantne etnolingwistycznie?, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury”, 29, s. 11‒29.
Polcikiewicz Z. (2012): Właściwości przyszłych wojen oraz ich implikacje społeczne, „Zeszyty Naukowe WSOWL”, 1 (163), s. 94‒111.
Ryszka F. (1995): Polityka i wojna, Warszawa.
Walzer M. (2010): Wojny sprawiedliwe i niesprawiedliwe, Warszawa.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Conversatoria Linguistica
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
