Spółdzielczość Południowego Podlasia w XIX wieku – do 1939 r.
DOI:
https://doi.org/10.34739/Słowa kluczowe:
Południowe Podlasie, spółdzielnie, przedsiębiorczośćAbstrakt
W artykule przedstawiono oddziaływanie idei spółdzielczej powstawanie pierwszych spółdzielni różnych typów (głównie oszczędnościowo-pożyczkowych, spożywców, rolniczo-handlowych, mleczarskich i innych) na Południowym Podlasiu u schyłku X IX w. a ż po 1939 r. Spółdzielnie, wyrastające z wcześniejszej tradycji filantropijnej, stanowiły przejaw samoorganizacji społeczności lokalnych dla zaspokajania wielu potrzeb bytowych, kształtowały działaczy gospodarczo-społecznych, uczyły zaradności, przedsiębiorczości i współpracy dla wspólnego dobra.
Pobrania
Bibliografia
Źródła
Akta normatywne
Dz.U. RP 1920, nr 111, poz. 733.
Materiały statystyczne
Spółdzielczość w liczbach, Warszawa 1989, masz. powiel.
Tymiński E., Stan kooperacji pieniężnej w Królestwie Polskim, [w:] Ruch spółdzielczy na ziemiach polskich, Lwów 1916.
Wspomnienia Ciekot S., Wspomnienia 1885-1964, Warszawa 1969.
Prasa
„Głos Społeczny” 1934, nr 17.
„Praca Obywatelska” 1929, nr 2/4, 1932, nr 13/14.
„Życie Podlasia” 1936, nr 19.
Dawne opracowania
Dąbrowski F., Historia Towarzystwa Kooperatystów, Warszawa 1931.
Górny B., Monografia powiatu bielskiego województwa lubelskiego, nakł. aut., Biała Podlaska 1939.
Kłapkowski T., Spółdzielnie rolnicze w województwach centralnych i wschodnich, Warszawa 1928.
Mikulski J., Jak powstała dzielnica Nowe Siedlce, Siedlce 1938.
Moniewski T., Siedlce, Siedlce 1929.
Poźniak T., Dobrowolska H., Sterdyń. Spółdzielcze miasteczko na Podlasiu, Warszawa 1937.
Szumowski P., Spółdzielczość rolnicza. Zagadnienia podstawowe, [w:] Powiat siedlecki, red. C. Górski, Siedlce 1935.
Opracowania
Borkowski J., Działalność społeczno-polityczna chłopów w latach 1918-1939, [w:] Historia chłopów polskich, t. 3: Okres II Rzeczypospolitej i okupacji hitlerowskiej, red. S. Inglot, Warszawa–Toruń 1980.
Chyra-Rolicz Z., Między prywatą a wspólnym dobrem. Stosunek państwa i sił politycznych do spółdzielczości w II i III Rzeczypospolitej, Warszawa 2019.
Chyra-Rolicz Z., Towarzystwo Kooperatystów a rozwój polskiego ruchu spółdzielczego, „Spółdzielczy Kwartalnik Naukowy” 1989, nr 4.
Chyra-Rolicz Z., Z tradycji polskiej spółdzielczości w II Rzeczypospolitej, Warszawa–Poznań 1992.
Gaweł J., Spółdzielcza Mleczarnia „Spomlek” w Radzyniu Podlaskim. Twórcze dziedzictwo działalności inż. Zygmunta. Chmielewskiego i patriotów Podlasia, Warszawa 2001.
Glinka T., Kamiński M., Podlasie. Przewodnik, Warszawa 1997.
Gurnicz A., Franciszek Stefczyk. Życie, poglądy, działalność, Warszawa 1976.
Historia chłopów polskich, t. 3: Okres II Rzeczypospolitej i okupacji hitlerowskiej, red. S. Inglot, Warszawa–Toruń 1980.
Jubileusz 95-lecia 1905-2000 „Społem” Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Siedlcach, Siedlce 2000.
Korolczuk A., Dzieje spółdzielczości spożywców „Społem” w Międzyrzecu Podlaskim w latach 1907-1998. Praca magisterska przygotowana pod kierunkiem prof. dr hab. Z. Chyry-Rolicz, Siedlce 1999, mszp.
Mazur T., Wpływ Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy regionu, [w:] Stanisław Staszic i Zamojszczyzna. Staszic i Zamojszczyzna. Sesja zorganizowana przez Towarzystwo Regionalne Zamoyskie i Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Streszczenie referatów, Lublin–Hrubieszów 1976, s. 7-8.
Mierzwiński H., Księżna Anna Paulina z Sapiehów Jabłonowska (1728-1800), „Szkice Podlaskie”, Siedlce 1999.
Molenda J., Chłopski ruch polityczny od przełomu XIX i XX w. do listopada 1918 r., [w:] Historia chłopów polskich, red. S. Ingot, t. 2, Warszawa 1972.
Paradowski R., Światopogląd Edwarda Abramowskiego, Warszawa 1990.
Pawluk B., Dzieje spółdzielczości w Sterdyni w latach 1908–1998, Praca magisterska przy-gotowana pod kierunkiem prof. dr hab. Z. Chyry-Rolicz, Siedlce 1999, mszp.
Pawluk B., Powiatowy Bank Spółdzielczy w Sokołowie Podlaskim 1923-2003, Sokołów Pod-laski 2003.
Pomoc czy przeszkoda? Rola tradycji w odbudowie polskiej spółdzielczości, red. Z. Chyra-Rolicz, Siedlce 2004.
Romanowski T., Przemiany organizacyjne polskiej spółdzielczości rolniczej w latach 1918–1924, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 1962, t. 24.
Romanowski T., Z dziejów spółdzielczości rolniczej w latach wielkiego kryzysu 1929-1934, Warszawa 1964.
Rusiński W., Zarys historii polskiego ruchu spółdzielczego, cz. II 1918-1939, Warszawa 1980.
Rzewuska M., Dzieje spółdzielczości w Wyrozębach. Praca magisterska przygotowana pod kierunkiem prof. dr hab. Z. Chyry-Rolicz, Siedlce 1999, mszp.
Siedlce 1448-1995, red. E. Kospath-Pawłowski, Siedlce 1996.
„Społem” Spółdzielczość Spożywców, Bydgoszcz 2001.
Świtalski Z., Pięć programów polskiej spółdzielczości, [w:] Myśl spółdzielcza doby współczesnej, red. J. Kleer, T. Kowalak, Warszawa 1976.
Wojciechowski S., Historia spółdzielczości polskiej do 1914 r., Warszawa 1939.
Gospodarka Polski 1918-2018. W kierunku zintegrowanego rozwoju, t. 1, Warszawa 2019,
Zarys historii polskiego ruchu spółdzielczego, cz. I, red. S. Inglot, Warszawa 1971.
Zielińska A., Zarys dziejów Gródka nad Bugiem, Siedlce 2002.
Żerkowski J., Najstarsze spółdzielnie spożywców w Polsce, Warszawa 1964.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 authors
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
