Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne seria Pedagogika
e-ISSN: 2658-1973 ISSN: 2450-7245 DOI: 10.34739/szk Punktacja MEiN: 40
Rodzina zastępcza jako środowisko opiekuńczo-wychowawcze dziecka po traumie relacyjnej
Rodzina zastępcza odgrywa szczególną rolę w procesie wspomagania rozwoju dziecka po przebytej traumie relacyjnej. Świadomość rodziców na temat stosowanych metod wychowawczych wpływa na funkcjonowanie dziecka w aspekcie społecznym, psychicznym i fizycznym. Dlatego też ważne jest racjonalizowanie stosowanych wzmocnień pozytywnych i negatywnych. Zastanawiając się nad znaczeniem opisywanych czynników, zorganizowano i przeprowadzono badania wśród rodziców zastępczych ze Stowarzyszenia Rodzicielstwa Zastępczego „Jedno Serce”. Celem badania było ustalenie, jakie wzmocnienia pozytywne i negatywne stosują rodzice zastępczy w procesie wychowania oraz jakie konsekwencje w zachowaniu dostrzegają u przysposobionych dzieci. Organizując badania sformułowano problem badawczy w brzmieniu: jaka jest rola nagród i kar w wychowaniu dzieci z rodzin zastępczych ze Stowarzyszenia Rodzicielstwa Zastępczego „Jedno Serce”? W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego wraz z odpowiadającą jej techniką ankiety. Badaniem objęto rodziców z 22 rodzin zastępczych ze Stowarzyszenia Rodzicielstwa Zastępczego „Jedno Serce”. Wyniki badań, oparte na analizie wypowiedzi rodziców, pozwalają lepiej zrozumieć zależność pomiędzy stosowaniem kar i nagród, a funkcjonowaniem dzieci w rodzinie zastępczej. Jednocześnie stanowią praktyczne wskazówki do opracowania form pomocy rodzinom zastępczym – tak, aby środki wychowawcze skutecznie wspierały rozwój młodych ludzi z uwzględnieniem specyfiki ich wcześniejszych doświadczeń i indywidualnych potrzeb.
Prawa autorskie (c) 2024 Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne seria Pedagogika https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/
Wybrane konteksty podmiotowości dzieciństwa w pedagogice Jana Amosa Komeńskiego
Pedagogika Jana Amosa Komeńskiego znana jest światu dzięki totalnym zmianom podejścia do ucznia jako podmiotu i systemu edukacji opartego na respektowaniu po-trzeb rozwojowych i społecznych. Analiza jego dzieł i koncepcji pedagogicznej prowadzi do wniosku, że rozwinął on ideę dostosowywania szkoły do potrzeb uczniów, a nie odwrotnie. Komeński sprzeciwił się średniowiecznemu modelowi szkoły jako instytucji autorytarnie indoktrynującej, proponując demokratyczny model edukacji opartej na podmiotowości, respektowaniu tożsamości, wyzwoleniu od bezsensu i bezmyślności wszechobecnego przymusu.
Od Jana Amosa Komeńskiego po współczesność. Holistyczna wizja rozwoju człowieka w analizie wybranych koncepcji pedagogicznych
Artykuł przedstawia analizę wybranych koncepcji holistycznego podejścia do edukacji i rozwoju człowieka na przestrzeni lat. Zaczynając od Jana Amosa Komeńskiego, przez koncepcję edukacji kosmicznej Marii Montessori i teorię kształcenia wielostronnego Wincentego Okonia, aż po współczesne metody takie jak nauczanie problemowe (PBL). W omawianych koncepcjach pedagogicznych widoczna jest spójność patrzenia na proces kształcenia, niezależnie od czasu. Podkreślają one potrzebę całościowego rozwoju człowieka, integrację wiedzy z różnych dziedzin, zrozumienie powiązań i zależności oraz aktywną rolę ucznia w odkrywaniu świata. W świetle współczesnych wyzwań edukacyjnych, społecznych, cyfrowych takie podejście staje się szczególnie ważne. Budując lepszą przyszłość, edukacja holistyczna wspiera nie tylko pełniejsze rozumienie złożonej rzeczywistości, lecz również budowanie postaw odpowiedzialności i szacunku Analiza wskazuje, że wielostronne ujęcie edukacji pozostaje niezmiennie aktualne i istotne by sprostać zmieniającym się wyzwaniom obecnego i przyszłego świata.
Poglądy Jana Amosa Komeńskiego w recepcji prac Barbary Sitarskiej
Jan Amos Komeński (1592–1670) zajmuje wyjątkowe miejsce w historii pedagogiki jako twórca spójnej koncepcji rozwoju człowieka i edukacji uniwersalnej. Barbara Si-tarska podkreśla humanistyczny i uniwersalistyczny wymiar jego koncepcji. Komeński opowiadał się za edukacją przez całe życie i podkreślał potrzebę kształcenia nie tylko dzieci, ale także dorosłych. Analiza Sitarskiej wskazuje, że myśl Komeńskiego jest aktualna do dziś, kła-dąc nacisk na holistyczny rozwój człowieka, inkluzywny dostęp do edukacji, etykę nauczycielską oraz integrację teorii z praktyką. Jego idee pozostają inspiracją dla pedagogiki ogólnej, dydaktyki, wychowania moralnego i edukacji międzykulturowej.
Wychowanie genderowe dzieci i młodzieży we współczesnej Ukrainie
W artykule analizowany jest problem wychowania seksualnego i genderowego dzieci і młodzieży na Ukrainie w celu porównania go z koncepcją wychowania Jana Amosa Komeńskiego oraz określenia jego specyfiki we współczesnych instytucjach edukacyjnych. Analiza pozwala stwierdzić, że wkład Jana Komeńskiego polegał na sformułowaniu idei zgodności wychowania dziecka z naturą, z uwzględnieniem cech rozwojowych, opartego na moralności i skromności, które rozpoczyna się w rodzinie poprzez przykład rodziców. Warto zaznaczyć, że idee te nie dotyczyły bezpośrednio wychowania seksualnego, którego ówczesne społeczeństwo nie postrzegało jako odrębnego kierunku wychowania dziecka. Jednocześnie współcześnie wskazany problem wśród dzieci i młodzieży Ukrainy jest aktualny, o czym świadczą wyniki badań i co stanowi podstawę do ukierunkowanej pracy pedagogów z młodymi ludźmi.
Tradycyjnym zadaniem szkoły jest przygotowanie uczniów do życia w przyszłości. Ta zaś, w odróżnieniu od czasów Komeńskiego, jawi się nam jako źródło nieustannych, dynamicznych zmian w środowisku społecznym. Życie prywatne, edukacja, praca są wypełnione technologią informacyjną zmierzającą do zastępowania nas przez zautomatyzowane procedury i urządzenia. IT z powodzeniem znajduje zastosowanie jako narzędzie poznania praktyki edukacyjnej, jako narzędzie jej doskonalenia oraz jako narzędzie budowania wiedzy o otaczającym nas świecie. Dysponujemy w tym obszarze całą gamą urządzeń, platform, programów, aplikacji, wreszcie – robotów wspartych AI. Droga od wiedzy do działania wiedzie jednak przez sferę aksjologiczno-wolicjonalną, a ta kształtowana być może tylko w kontakcie z drugim człowiekiem. Edukacja ery informacji będzie zdominowana przez wychowanie oddziaływujące głównie na sferę emocjonalno-wolicjonalną. Zadaniem nauczyciela będzie uczyć ucznia wybierania właściwych informacji, ich rozumienia i racjonalnego, zgodnego z hierarchią jego wartości wykorzystywania. Pokolenie „cyfrowych tubylców” nie wyobraża sobie – nie zna – życia poza „infosferą”. Ogromny potencjał edukacyjny technologii informacyjnych, ich zdolność rozbudzania ciekawości świata, kreatywności bez mądrego nadzoru rodziców i opiekunów może pozostać zupełnie niewykorzystane, a narzędzia mające służyć rozwojowi dziecka ogromnie temu rozwojowi zaszkodzić.
Nauczyciel w obliczu przemian cywilizacyjnych i kulturowych
Nowy model edukacji powinien koncentrować się nie tylko na pamięciowym przyswajaniu informacji, ale na opanowaniu metod wyszukiwania, gromadzenia danych i analizy informacji. Uważam, że w edukacji w epoce informacji dominować będzie edukacja dotycząca głównie sfery emocjonalnej i wolicjonalnej. Nauczyciel będzie uczył ucznia doboru właściwych informacji, ich rozumienia i racjonalności, zgodnej z hierarchią wykorzystywanych wartości. Podstawą edukacji powinna być jednak pomoc uczniowi w aktualizowaniu własnych, unikalnych zdolności. Jest to rodzaj wsparcia, towarzyszący rozwojowi. W szkole mówimy o szeroko rozumianej edukacji integralnej, która łączy wszystkie sfery życia człowieka. Ta integralność wspiera uczniów w rozwoju zdrowotnym, psychologicznym, estetycznym, intelektualnym, społecznym, moralnym i duchowym oraz postrzeganiu ucznia w kontekście warunków środowiskowych i społecznych. Nauczyciel ery informacji musi zdawać sobie sprawę z faktu, że jego zawód ma charakter aksjologiczny.
Prawa autorskie (c) 2023 Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne seria Pedagogika https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/
Jan Amos Komeński i Ukraina (próba podsumowania badań oraz bibliografia)
Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych aspektów tematu „Jan Amos Komeński versus Ukraina” na przestrzeni czterech wieków: od czasów Bogdana Chmielnickiego do początku wojny rosyjsko-ukraińskiej w roku 2022. W takim kontekście historycznym zostały uwzględnione współczesne dyskursy naukowe, bezpośrednio związane z problemem stosunku Komeńskiego do kozaków zaporoskich oraz ukraińskiej recepcji tekstów i idei wielkiego czeskiego teologa i pedagoga. Drugą część artykułu stanowi bibliografia niezbędnych dla badaczy najważniejszych pozycji podzielona na pięć części: 1) pozycje źródłowe, 2) podstawowe badania ogólne, dotyczące tematu, 3) tłumaczenia tekstów Komeńskiego na język ukraiński, 4) monografie autorów ukraińskich dotyczące życia i twórczości Komeńskiego, 5) wykaz najważniejszych pozycji w czasopismach oraz pracach zbiorowych.
Humanizm i troska o rozwój człowieka w ujęciu Jana Amosa Komeńskiego i Edwarda Abramowskiego. Interpretacja wybranych faktów z ich życia w perspektywie psychohistorycznej
W artykule ukazano podobieństwo doświadczeń i cech osobowości Jana Amosa Komeńskiego oraz Edwarda Abramowskiego – dwóch wybitnych myślicieli z różnych epok i krajów. Obu łączył głęboki humanizm i troska o rozwój człowieka. Ich działalność wynikała z niezgody na zastaną rzeczywistość, a oświata i wychowanie miały być według nich narzędziami zmiany społecznej oraz emancypacji politycznej i ekonomicznej. Próba analizy ich życiorysów w ujęciu psychohistorycznym podkreśla potrzebę kształtowania nie tylko wiedzy, ale także wartości i postaw sprzyjających rozwojowi pełnych, świadomych osobowości. Skłania jednocześnie do refleksji nad aktualnością i odkrywczością wielu aspektów ich filozofii społecznej. Ideały, o których pisali w swoich pracach, dbałość o nieograniczone możliwości rozwoju osobowości, afirmacja jednostki i jej roli w życiu społecznym – świadczą o tym, że byli humanistami wielkiego formatu.
Idea inkluzji w poglądach Jana Amosa Komeńskiego na tle współczesnych postulatów i rozwiązań w polskim systemie oświaty
Celem podjętej analizy poglądów Jana Amosa Komeńskiego było poszukiwanie odniesień do idei inkluzji implementowanej współcześnie do koncepcji edukacji. Pozwoliła ona na ustalenie, że zasługą Komeńskiego jest zaszczepianie idei włączania wszystkich uczniów do systemu edukacji, niezależnie od posiadanych deficytów czy niepełnosprawności. Z niej właśnie daje się wyprowadzić genezę koncepcji edukacji inkluzyjnej, realizowanej współcześnie w polskim systemie oświaty. Należy jednak zaznaczyć, że refleksja Komeńskiego nie dotyka zagadnień potrzeb edukacyjnych dziecka oraz indywidualizacji nauczania. Rozpatrywanie jego poglądów w odniesieniu do inkluzji daje się uzasadnić tylko w płaszczyźnie intuicyjności.
Jan Amos Komeński w nowoczesnej pedagogice. Badania – konteksty, interpretacje i perspektywy polskiej komeniologii
Artykuł stanowi analizę zagadnień związanych z rozwojem komeniologii w naukach społecznych i humanistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem pedagogiki jako dyscypliny. Zawiera krótki rys historyczny obejmujący badania nad życiem i twórczością Jana Amosa Komeńskiego. Dotyczy badań nie tylko z zakresu pedagogiki, ale także innych nauk humanistycznych (filozofia, językoznawstwo). Zawiera również wątki interdyscyplinarnego dyskursu naukowego w kształtowaniu się komeniologii i jej rozwoju. W artykule wskazano polskich pedagogów związanych z komeniologią, m.in. prof. Barbarę Sitarską, badaczkę Komeńskiego, twórczynię i redaktorkę „Siedleckich Zeszytów Komeniologicznych”. Tekst kończy się refleksją nad komeniologią i jej dalszymi perspektywami.
Jan Amos Komeński i jego wkład w rozwój edukacji włączającej
Jan Amos Komeński wychodził z założenia, że wszystkie dzieci (także te z różnymi potrzebami, deficytami i niepełnosprawnościami) mogą i mają prawo uczyć się w szkołach ogólnodostępnych, najbliższych miejsca zamieszkania. Skupiał zainteresowanie na tym, jak efektywnie uczyć i jak zapewnić dzieciom poczucie przynależności do społeczności szkolnej. W artykule przybliżono w tym zakresie poglądy pedagoga na to zagadnienie i ich wpływ na kształtowanie się regulacji prawnych, zarówno międzynarodowych, jak i krajowych włączających do społeczności osoby z różnego rodzaju potrzebami, jak też na współczesne kształtowanie się idei edukacji włączającej.
Edukacja dziewcząt w Lesznie do końca XVIII wieku
Artykuł podejmuje próbę przedstawienia problemu dostępu dziewcząt do edukacji w Lesznie do końca XVIII wieku. Zagadnienie opisano, opierając się na skąpych źródłach, jakie z tego okresu zachowały się do dziejów szkół oraz pośrednio – na podstawie życiorysów kobiet i danych dotyczących posiadanych przez kobiety książek. Wykazano, że od 1638 roku dziewczęta luterańskie miały możliwość uczęszczania do szkół nauczających na elementarnym poziomie; były to głównie tak zwane szkoły pokątne (Winkelschulen). Wyróżniono dwie wykształcone kobiety: poetkę Annę Memoratę i wizjonerkę Krystynę Poniatowską, które zdecydowanie wyrastały ponad ówczesne standardy.
Słów kilka o siedemnastowiecznym utworze Přemyšlování o dokonalosti křesťanské –pol. Rozmyślania o doskonałości chrześcijańskiej w okresie pobiałogórkimw trakcie trwania wojny trzydziestoletniej
W niniejszym artykule zostały zaprezentowane pierwsze lata Jana Amosa Komeńskiego po przegranej bitwie na Białej Górze w 1620 roku, a także represje, jakie były stosowane wobec innowierców, którzy nie przeszli na katolicyzm w koncepcji habsburskiej. Komeński musiał się ukrywać, został odseparowany od ciężarnej żony. Tęsknota za nią spowodowała, że napisał dla niej w 1622 roku średniej wielkości traktat chrześcijańsko-filozoficzny pt. Přemyšlování o dokonalosti křesťanské, pol. Rozmyślania o doskonałości chrześcijańskiej. Pociesza i uspokaja żonę, pisząc do niej, by zawsze chętnie naśladowała Boga nawet we łzach, nie patrząc na szczęście i nieszczęście, radość i smutek, śmiech i płacz. Cała „chrześcijańska doskonałość” zależy tak naprawdę od kilku czynników, tj. głównie od działania, wykonywania i znoszenia wszelakiej woli Bożej. Komeński z głębi serca pragnie, by Bóg był naszym największym pocieszeniem, najcenniejszym skarbem i najszlachetniejszym udziałem. Artykuł ten wraz z tłumaczeniem tego dzieła (tj. z dedykacją, 12 rozdziałami, zakończeniem, modlitwą wraz z przedmową do nowego wydania) ma pod wieloma względami poszerzyć polską komeniologię.
Polskojęzyczne przekłady dzieł pansoficznych Jana Amosa Komeńskiego
Przetłumaczenie w całości z języka czeskiego na polski istotnego, lecz nadal mało znanego dzieła (czes. Přemyšlování o dokonalosti křesťanské. V jazyce 21. století – pol. Rozmyślania o doskonałości chrześcijańskiej. W języku XXI wieku) wprowadza nas w przedmiotową problematykę dotyczącą okresu, kiedy Komeński musiał ukrywać się przed prześladowczymi Habsburgami. Zaprezentowane są pierwsze lata J.A. Komeńskiego po przegra-nej bitwie na Białej Górze w 1620 roku oraz jakie były natychmiast stosowane represje wobec innowierców, którzy nie przeszli na katolicyzm w koncepcji habsburskiej. Odseparowanie Komeńskiego od ciężarnej żony oraz tęsknota za nią spowodowały, że napisał dla niej w 1622 roku przedmiotowe dzieło. Tłumaczenie tego manuskryptu (traktatu chrześcijańsko-filozoficznego) wypełnia sporą lukę w polskiej komeniologii. W dziele przetłumaczonym na język polski możemy dowiedzieć się, jak Komeński pojmował „doskonałość chrześcijańską”.
Jan Amos Komeński, Traktat chrześcijańsko-filozoficzny, Rozmyślania o doskonałości chrześcijańskiej, przekład, język czeski i polski.
Pedagogika Jana Amosa Komeńskiego w kontekście wychowania resocjalizującego
Celem prowadzonych w artykule analiz było odnalezienie takich wątków w koncepcji edukacji Jana Amosa Komeńskiego, które mieszczą się w teorii i metodyce wy-chowania resocjalizującego. Przeanalizowano wybrane teksty i komentarze do pism Komeńskiego, a następnie – poprzez zastosowanie metody analityczno-krytycznej – zestawiono je ze współczesnymi propozycjami mieszczącymi się w obszarze teoretycznym i metodycznym pedagogiki resocjalizacyjnej. Wnioski jedynie uogólniono, stwierdzając, że do dnia dzisiejszego niektóre metody wychowawcze zaproponowane przez Jana Amosa Komeńskiego pozostają aktualne w wychowaniu resocjalizującym. Są to pedagogiczne zasady akceptacji i wzajemności oraz metody motywujące, aktywizujące, stymulujące i dramowe. Pośrednio odnaleziono u niego wątki inkluzyjne. W pozostałych przypadkach teorie wychowania resocjalizacyjnego są zasadniczo odmienne od koncepcji Komeńskiego.
Prawa autorskie (c) 2023 Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne seria Pedagogika https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Zagadnienie zdrowia i choroby w Labiryncie świata i raju serca Jana Amosa Komeńskiego
Przedmiotem badań w niniejszym artykule jest funkcja oraz znaczenie zagadnienia zdrowia oraz choroby w dyskursie literackim i filozoficzno-religijnym Jana Amosa Komeńskiego. Badania wykazują, iż myślowy fundament Labiryntu świata oparty jest na dialektyce zdrowia i choroby, która staje się dla autora ekwiwalentem dobra i zła, prawdy i fałszu, wieczności i doczesności, doskonałości duchowej i marności. Zawiniona fizyczna degradacja człowieka jest w dziele Komeńskiego nie tylko źródłem cierpienia doczesnego, ale przekreśla szanse na zyskanie doskonałości duchowej, a w konsekwencji uniemożliwia zbliżenie się do samego Boga.
"Wiedza", która szkodzi. Przesłanie dla współczesności płynące z Labiryntu świata i raju serca Jana Amosa Komeńskiego
Przedmiotem badań w niniejszym artykule jest następujący problem: W jaki sposób to, co społecznie uchodzi za wiedzę, może być wykorzystane do szerzenia dezinformacji, stanowiąc niebezpieczeństwo dla odbiorcy? Zjawisko to nazwano tutaj „wiedzą szkodliwą” i przeanalizowano w odniesieniu do Labiryntu świata i raju serca Jana Amosa Komeńskiego. Celem badań jest egzegeza owego dzieła pod kątem zastosowania jej do diagnozy problemów świata współczesnego.
"Informatorium szkoły macierzyńskiej" Jana Amosa Komeńskiego – pierwszy traktat z pedagogiki przedszkolnej
Intencją autorki artykułu jest zwrócenie uwagi na jedno z licznych dzieł Nauczyciela Narodów i przybliżenie w ten sposób treści imponującej pracy Jana Amosa Komeńskiego. Czeski pedagog dostrzega potrzebę istnienia odpowiednio zorganizowanej placówki wychowawczej dla dzieci w wieku przedszkolnym. W Informatorium, swoim programie wszechstronnego rozwoju dzieci, kładł nacisk na przygotowywanie ich już od urodzenia do przyszłej systematycznej nauki w szkole.
Szkoła kształcąca ideą myśli pedagogicznej Jana Amosa Komeńskiego
Analiza poglądów Jana Amosa Komeńskiego – odnoszących się do edukacji traktowanej jako połączenie procesu kształcenia i wychowania – ujawnia wiele nowatorskich, jak na współczesne mu czasy, propozycji. Zainteresowanie jego myślą pedagogiczną wynika niewątpliwie z uniwersalizmu przyjmowanych przez niego założeń. Znaczna część jego teorii znajduje odzwierciedlenie we współczesnych koncepcjach pedagogicznych. Poglądy Komeńskiego stworzyły podwaliny orientacji humanistycznej w pedagogice, ukształtowanej na przełomie XIX i XX wieku. Wyrosły na gruncie krytyki szkoły oraz postulowania radykalnych zmian w wychowaniu i kształceniu. Zamierzeniem artykułu jest identyfikacja myśli Jana Amosa Komeńskiego składających się na model szkoły kształcącej, której idea i przesłanie znajdują swoje miejsce w wielowymiarowej edukacji XXI wieku. Celem artykułu jest ukazanie myśli pedagoga osadzonych w systemie kształcenia, rozumianym jako organizacja pracy szkoły, planowanie i realizacja procesu edukacyjnego, bazującego na zasobach i potrzebach uczniów, tworzenie relacji uczeń – nauczyciel, podejmowanie działań związanych z kształtowaniem postaw, tworzenie atmosfery i klimatu szkoły.
Świat oczami Jana Amosa Komeńskiego: pansofia, uniwersalizm a współczesne przemiany w kontekście komeniologii
Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie o fenomen Komeńskiego oraz istotę uniwersalizmu jego pansofii. Z jednej strony uniwersalizm poglądów Komeńskiego i jego wizja świata wydają się uznaniem dla jego geniuszu. Z drugiej strony powstaje pytanie: Czy uniwersalizm pansofii Komeńskiego nie jest tęsknotą za lepszym światem? Rozumianym jako wolny od przemocy, bezpieczny, przewidywalny oraz dający poczucie szczęścia, porządku i ładu społecznego – co u Komeńskiego stanowiło społeczne paradygmaty. W kontekście komeniologii dokonano oceny współczesnej edukacji, jej problemów i zagrożeń. Próba reminiscencji epoki Komeńskiego i zwrot ku przyszłości ukazują znaczenie i wartość jego twórczości oraz jej ponadczasowy wymiar.
Emendacja jako metoda w koncepcji Jana Amosa Komeńskiego
Celem prowadzonych analiz było określenie przyczyn i skutków myślenia o emendacji w koncepcji Jana Amosa Komeńskiego. Przeprowadzono badania przeglądowe. Przeanalizowano niektóre teksty czeskiego uczonego, uwzględniając aspekt emendacji, a następnie – dzięki zastosowaniu metody analityczno-krytycznej – zestawiono je z podstawą myślenia antropologicznego w jego koncepcji. Należy wnioskować, że przyjęta przez Komeńskiego antropologia była przyczyną użycia przez niego emendacji i jednocześnie była przyczyną jej zastosowania w procesie edukacji. Komeński mówił o emendacji, która dotyczyła naprawy człowieczeństwa samego człowieka i emendacji systemu społecznego. Dla Komeńskiego edukacja jest emendacją wprowadzoną w celu osiągnięcia harmonii i jedności z wymiarem transcendentnym. Emendacja jest koniecznym środkiem do naprawienia błędu społecznego i człowieczeństwa w człowieku. W koncepcji Komeńskiego dotyczy ona korekty człowieczeństwa, a nie samego człowieka, jest także narzędziem zmiany systemu społeczno-politycznego. Powszechna edukacja Panpaedpia w koncepcji Komeńskiego jest emendacją prowadzącą do Panorthosis.
Manuskrypt Jana Amosa Komeńskiego "Dedicatio ad tria regna – czyli Specjalny apel do Europejczyków, przeznaczony przede wszystkim do królestw i państw północnych"
The translation from Latin and Czech into Polish of an entire important, but still little-known work (Latin Dedicatio ad tria regna – Czech Dedikace třem královstvím – English Dedication to the three Kingdoms) introduces us to a large extent to the subject matter of the “i m p r o v e m e n t o f human affairs”. The translation of this manuscript fills a large gap in Polish comeniology. In the work translated into Polish, we can see how John Amos Comenius persistently and decisively pursued the honorable goal he had set for himself – that is, the pansophic improvement of all human affairs. The Polish-speaking reader will finally be able to “fully” read this work in their native language, in which there are also important elements related not only to pedagogical and educational topics, but above all to socio-philosophical issues and theological-biblical comparative references, centered around the domain of interdisciplinary research. The so-called “Portrait sketch” is also presented, or what hopes Comenius linked to the three described countries, strictly speaking the kingdoms of the North, i.e. Poland, Sweden and Great Britain, during the period of significant changes in seventeenth-century Europe.
Prawa autorskie (c) 2021 Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne seria Pedagogika
Ikonografia Jana Amosa Komeńskiego w zbiorach Muzeum Okręgowego w Lesznie
The article presents a collection of iconographic objects showing the images of John Amos Comenius: oil paintings, graphics, medals and plaques, postcards, and numismatic items. They are discussed taking into account the historical context of their creation and the methods of obtaining them for the collection. The article, despite its review character, aims to draw attention to similar collections in other Polish institutions.
Amicus Plato, kilka uwag o Janie Amosie Komeńskim i jego czasach
The life and output of outstanding people, and John Amos Comenius was undoubtedly one of them, is often judged ahistorically and selectively, exposing what has stood the test of time, was a precursor to the future. It is forgotten, because it does not fit into the idealized picture, that like everyone, even the greatest were children of their times, they shared the opinions and superstitions of their contemporaries, and their successes and failures were determined by forces and processes far beyond their extraordinary possibilities. Comenius' achievements, the fact that he did not play such a role in the creation of pedagogy and universal school as he could, were burdened by the debilitating wars, the religious division of Europe caused by the speech of Martin Luther and the Scholar’s unequivocal standing on one side of the dispute, which for a long time practically closed the other, antagonistic side and most of the Continent to his pedagogical ideas.
Значај великих идеја Jана Aмоса Kоменског за развој педагошких истраживања
This paper presents the pedagogical significance of John Amos Comenius and how his pedagogical ideas influenced the development of pedagogical research. By analyzing Comenius' ideas, we have shown their connection with the development of pedagogical research. Mankind still does not find more original ideas than his, but returns to his opus and finds more and more new knowledge in it, which builds on the existing educational theory and practice. The aim of this paper is to identify which of Comenius’ pedagogical ideas contributed to the development of pedagogical research and thus the Methodology of Pedagogy as a scientific discipline. Primarily, we want to place Comenius' philosophical and pedagogical views in the context of their importance for the development of pedagogical research. The tasks are formulated as follows: 1. Analysis of the pedagogical significance of John Amos Comenius, 2. Analysis of the historical development of pedagogical research in Serbia. 3. Pointing out the connection between the principles founded by John Amos Comenius and the development of pedagogical research. The method of theoretical and historical analysis with the technique of content analysis of historical and pedagogical sources and documents was used. After presenting Comenius’ pedagogical ideas, the paper presents the development of pedagogical research in Serbia and the principles of Co-menius in which we found the basis for the development of pedagogical research.
The significance of John Amos Comenius’ great ideas for the development of pedagogical research
This paper presents the pedagogical significance of John Amos Comenius and how his pedagogical ideas influenced the development of pedagogical research. By analyzing Comenius' ideas, we have shown their connection with the development of pedagogical research. Mankind still does not find more original ideas than his, but returns to his opus and finds more and more new knowledge in it, which builds on the existing educational theory and practice. The aim of this paper is to identify which of Comenius’ pedagogical ideas contributed to the development of pedagogical research and thus the Methodology of Pedagogy as a scientific discipline. Primarily, we want to place Comenius' philosophical and pedagogical views in the context of their importance for the development of pedagogical research. The tasks are formulated as follows: 1. Analysis of the pedagogical significance of John Amos Comenius, 2. Analysis of the historical development of pedagogical research in Serbia. 3. Pointing out the connection between the principles founded by John Amos Comenius and the development of pedagogical research. The meth-od of theoretical and historical analysis with the technique of content analysis of historical and pedagogical sources and documents was used. After presenting Comenius’ pedagogical ideas, the paper presents the development of pedagogical research in Serbia and the principles of Comenius in which we found the basis for the development of pedagogical research.
Wiedza i światło u Jana Amosa Komeńskiego w "Labiryncie świata i raju serca" i w twórczości Fiodora Dostojewskiego – podobieństwa i różnice
In the works by John Amos Comenius (1592-1670), light often plays a key role in the interpretation of the text. This is related to the philosophy of the Baroque, according to which a person wanders through the metaphorical labyrinth of life and only later, passing through the darkness, can reach the truth. Light in Comenius' works is particularly important for cognition, to which John Amos Comenius devoted a large part of his work, both artistic and pedagogical. Fyodor Dostoyevsky (1821-1881) in his reflections on the nature of man and God also refers to the biblical interpretation according to which light is closely related to the presence of Christ. Man is faced with a choice between the light and the dark, he is lost in the choice, as if in a baroque world-maze and darkness.
Świat uczonych w dziele Jana Amosa Komeńskiego: "Labirynt świata i raj serca" i płynące z niego przesłanie do współczesnego świata nauki i edukacji
This paper is part of the trend of reading the relevance of the works by John Amos Comenius for modern times. The author examines Labyrinth of the World and Paradise of the Heart, a unique literary work by the Czech scholar. The article aims to present the image of the world of scholars presented in the mentioned work and expose its message for the contemporary academic world. Although Comenius devoted many of his works to the project of transforming the world of academia, the examined work is rather an allegorical story criticising the condition of the scholars’ world than a project of its reform. In this article, the author chooses not to complement this critical vision with what can be learned from Comenius’ other works, and instead focuses only on the very picture of the world of scholars presented in the work under study. As a result, the author concludes that the most important message to the contemporary world of academia from Labyrinth of the World and Paradise of the Heart is a call for a moral-spiritual renewal.
Inspiracje Komeńskiego i o Komeńskim. Szkic o planie kształcenia językowego z wieku XVII i jego znaczeniu dla współczesności
This outline is an attempt to answer the questions concerning the scientific foundation and, above all, the inspiration of modern didactic and pedagogical concepts of John Amos Comenius by works of authors whose pedagogical and philosophical solutions appeared in the first half of the 17th century, especially the legacy of Sebastian Petrycy of Pilsen, in the context of foreign languages specifications and plans for teaching them. Educational, cultural and social contexts, as well as the media revolution of the 17th and 21st centuries, are the starting point for these considerations. Analysis of some excerpts from Sebastian Petrycy's Przydatki, comeniologists', contemporary educators’, scientists’ and a Nobel Prize winner's works are essential in an attempt to formulate answers to these questions. Establishing the extent of inspiration which appeared to be important to Comenius may prove to be significant in the context of studying the significance of this great pedagogue's ideas for the development of science and education.